Uzun Elektrik Kesintisinde Neler Yapılmalı

Elektrik kesildiğinde evin ne kadar çok şeyi elektriğe bağlı olduğunu bir anda fark edersiniz. Işık gider, kombi susar, internet biter, telefonun şarjı aniden kıymetlenir. Kısa kesintiler can sıkıcıdır ama yönetilebilir; asıl mesele kar fırtınası, şiddetli rüzgâr ya da altyapı arızası nedeniyle saatlerce hatta günlerce süren kesintilerdir. Bu tür durumlarda fark yaratan şey kesinti anında yapılanlar değil, çok önceden yapılmış küçük hazırlıklardır.

Kesinti başladığında ilk beş dakika

İlk yapılacak iş, sorunun nerede olduğunu anlamaktır. Yalnızca sizin evinizde mi elektrik yok, yoksa sokağın tamamı mı karanlık? Komşuların durumu normalse sigorta kutusuna bakmak gerekir; atmış bir sigorta kaldırıldığında sorun çözülebilir. Sigorta kaldırıldıktan hemen sonra tekrar atıyorsa evde bir arıza var demektir ve zorlamamak gerekir.

Kesinti genelse, hassas elektronik cihazların fişlerini çekmek önemlidir. Elektrik geri geldiğinde oluşabilecek ani gerilim dalgalanmaları televizyon, bilgisayar ve beyaz eşyaya zarar verebilir. Bir lambayı açık bırakmak ise faydalıdır; elektriğin ne zaman geldiğini uyumadan da fark edersiniz.

Işık ve haberleşme

Karanlıkta mum kullanmak romantik görünse de en riskli çözümdür; devrilen bir mum, kesintiyi çok daha büyük bir soruna dönüştürebilir. Pilli ya da şarjlı el fenerleri ve kamp tipi ledli lambalar hem güvenli hem uzun ömürlüdür. Bu ürünlerin sabit bir yerde durması, herkesin o yeri bilmesi ve pillerin yılda bir kez kontrol edilmesi gerekir.

Telefonun şarjı en değerli kaynaktır. Evde dolu tutulan bir taşınabilir şarj cihazı, uzun kesintilerde belirleyici olur. Şarjı korumak için ekran parlaklığını düşürmek, gereksiz uygulamaları kapatmak ve güç tasarrufu modunu açmak yeterlidir. Aracınız varsa ek bir şarj kaynağı olarak kullanılabilir, ancak bunun için motorun çalıştırılması gerekir ve araç kapalı alanda çalıştırılmamalıdır.

Buzdolabı ve dondurucu

Kesinti sırasında en çok yapılan hata, dolabı sık sık açıp içindekilere bakmaktır. Kapalı tutulan bir buzdolabı içindeki soğuğu yaklaşık dört saat, ağzına kadar dolu bir derin dondurucu ise bir buçuk gün kadar koruyabilir. Yarı dolu bir dondurucunun bu süresi belirgin biçimde kısadır; boşlukları su dolu şişelerle doldurmak hem tasarruf hem de kesinti sigortasıdır.

Elektrik geldiğinde ürünlere karar verirken koku değil sıcaklık esas alınmalıdır. Çözülmüş ama hâlâ buz kristalleri içeren gıdalar genellikle yeniden dondurulabilir. Uzun süre ılık kalmış et, süt ürünleri ve pişmiş yemekler ise tereddüt edilmeden atılmalıdır.

Isınma ve su

Kombiler elektrikle çalıştığı için doğalgaz kesilmese bile ısınma durur. Kışın uzun bir kesintide ısıyı korumanın yolu, evi küçültmektir: perdeleri kapatmak, kullanılmayan odaların kapılarını kapamak ve tek bir odada toplanmak sıcaklığın çok daha yavaş düşmesini sağlar. Katmanlı giyinmek ve battaniye kullanmak, herhangi bir alternatif ısıtıcıdan daha güvenlidir. Kapalı mekânda mangal, odun kömürü ya da bacasız yakıtlı ısıtıcı kullanmak asla yapılmaması gereken bir şeydir.

Hidroforla çalışan binalarda elektrik kesildiğinde su da kesilir. Bu nedenle evde birkaç litre içme suyu bulundurmak ve kesinti başladığında küvet ya da büyük kapları doldurmak pratik bir önlemdir; bu su içmek için değil, temizlik ve tuvalet için kullanılır.

Önceden yapılacak hazırlık

Kesintiye hazırlık, bir kutu içinde toplanan birkaç eşyadan ibarettir: el feneri, yedek pil, taşınabilir şarj cihazı, çakmak, ilk yardım malzemesi, pilli radyo ve bir miktar nakit para. Kart okuyucular çalışmadığında nakit hızla önem kazanır. Bu kutunun yeri sabit olmalı ve evdeki herkes bilmelidir.

Bunun yanında elektrikli bir garaj kapısı, asansör ya da tıbbi cihaz kullanılıyorsa manuel açma yönteminin önceden öğrenilmesi gerekir. Sigorta kutusunun yeri, ana şalterin nasıl indirileceği ve elektrik arıza hattının numarası, hazırlığın en basit ama en çok işe yarayan parçalarıdır.

Enerji geldiğinde bütün cihazları aynı anda devreye sokmak doğru değildir. Şebeke ilk anlarda dengesiz olabilir; buzdolabı ve kombi gibi temel cihazlar önce, diğerleri birkaç dakika arayla açılmalıdır. Bu kademeli yaklaşım hem cihazları korur hem de yeniden yük kaynaklı bir kesintinin önüne geçer.

Ardından kısa bir kontrol turu yapmak faydalıdır: saatler ve termostatlar sıfırlanmış olabilir, dondurucudaki gıdaların durumu gözden geçirilmelidir. Uzun süren bir kesintinin ardından su tesisatında hava kalmışsa musluklardan gelen sarsıntılı akış birkaç dakika içinde düzelir. Son olarak kullanılan pilleri ve taşınabilir şarj cihazını yeniden doldurup kutuya geri koymak, bir sonraki kesintiye hazır olmanın en kolay yoludur.